Filma

Us (2019) – Recensim

Jordan Peele kishte mahnitur të gjithë me ‘Get Out’ që ishte një nga filmat e rrallë horror (dhe veror) që seriozisht konsiderohej për Oskar. Kjo nuk do të ngjajë me ‘Us’.

Ndonëse titulli ‘Us’ mund të komentohet e kuptohet gjerësisht në disa dimensione nisur nga ‘ne racistët’, ‘ne afrikano-amerikanët’, ‘Amerika,’ vet filmi nuk i afrohet, pa marrë parasysh sa tenton, kreativitetit dhe realizimit të ‘Get Out’. Disi mbetet në hije të atij suksesi Jordan Peele.

Filmi ndjek një familje në pushime bregdetare, të cilat pushime kthehen në kaos kur shfaqen një grup i personave që ngjajnë në pamje me ta, dhe nisin t’i terrorizojnë. Është përshkrimi zyrtar që vjen pas një hyrjeje të shkurtër në lidhje me historinë e karakterit kryesor në këtë film, Adelaiden. Portretizuar nga Lupita Nyong’o është karakteri nga sytë e të cilit edhe ne shikuesit përcjellim ngjarjet, gjersa frikësohemi njëkohësisht.

Karakteret dytësore, dy fëmijët e saj dhe bashkëshorti, kanë secili nga një veçanti ndryshe prej tjetrit. Në vajzën e saj kemi një mini-Adelaide, i biri është nga të çuditshmit, gjersa burri nga të padurueshmit. Karakteri i Winston Duke, (M’Baku tek Avengers dhe Black Panther) është nervë-prishës me ‘freskinë’ e mbi të gjitha shakatë e tija që as nuk vijnë në kohë të duhur, e as nuk janë komike. Elisabeth Moss e Tim Heidecker janë në rolet e miqve të tyre të cilët përjetojnë të njëjtin tmerr sikur Wilsonët.

Problem tek filmi mund të jetë kohështrirja e cila këputet në raste gjersa vazhdon të ndiqet nga të njëjtit antagonistë. Gjithashtu përqendrohen në momente të panevojshme më tepër se që duhet, gjersa humb në trajtim vet tregimi. Tregimi duket të jetë interesant, po të ishte lidhur fillimi me fundin më mirë. Por, këtu ka dështuar Peele, e më shumë me suksesin e filmit të kaluar.

Nuk është ‘Get Out’, e ndoshta iu pëlqen fansave të këtij zhanri, në të cilët unë nuk bëj pjesë. Por, megjithatë mbetet shumë zbraztë ndërmjet fillimit e fundit. Pjesa më e mirë mbetet titulli i filmit. Nota personale: 3/5

TV Reviews

Chasing Conspiracies – Sezoni 1

Për vdekjen e Jill Dando, gazetare e BBC-së nuk kemi mundur të dëgjomë ne kosovarët pasi që ka ndodhur në fund të prillit 1999, atëherë kur po numëronim ndoshta orët e fundit të jetës sonë. Por, çka ka lidhje Jill Dando me Kosovën?

E vrarë me një plumb në kokë, para hyrjes së shtëpisë së saj më datë 26 prill, Dando kishte raportuar për krimet serbe në Kosovë, sidomos në Reçak e më pas për BBC-në duke i dhënë një shtytje shtesë intervenimit të NATO-s. Për vrasjen e Dandos ishte dënuar një anglez i dyshuar për përcjellje e ngacmime të femrave, por ishte liruar për shkak të mungesës së provave forenzike pas apelit të tretë.

Nga disa teori për vrasjen e saj, një nga më të besueshmet është që ishte vrarë nga grupet serbe si hakmarrje ndaj bombardimeve të NATO-s, të cilat tri ditë para vrasjes së saj, kishin goditur ndërtesën e Radiotelevizionit serb.

Janë 12 episode, dhe kjo me Dandon është një pjesë e vogël e një episodi të kësaj serie dokumentare të vitit 2016. Për këto dymbëdhjetë episode, kjo seri prek nga teoritë më të njohura të konspiracioneve – Hitleri nuk kishte vrarë veten, Kisha e Shkencologjisë dhe dominimi i Hollywoodit si një organizatë edhe kriminele, fshehtësitë e qeverive për jashtëtokësorët, vrasjet e Kenedive e të ngjashme.

Janë edhe disa teori, që së paku unë personalisht, nuk kam qenë aq i njoftuar si – mbrojtja e kriminelëve nazistë nga kisha, helmime dhe vrasje brenda Vatikanit; roli ndërkombëtar i KGB-së; ndërlidhja e Mafisë me politikën amerikane, inskenimi jo vetëm i 11 shtatorit, por edhe i krimeve tjera të Bin Laden, vdekjet e yjeve të rokut dhe bendet kontroverse, deri tek dyshimet që mbreti anglez Eduardi VII ka qenë një përkrahës i nazistëve.

Është një nga seritë dokumentare më të mira në lidhje me konspiracione të ndryshme. Provon të sjell fakte të besueshme në teoritë e shtjelluara, dhe më e mira është që nuk vonon shumë duke stër-analizuar një ngjarje, apo teori. Shkurt dhe qartazi. Nota personale: 4/5

Sport

The Revenge of the Eagle

The eagle is the national symbol of Albanians used for more than six centuries. A double-headed black eagle was adopted by the legendary warrior, Skanderbeg, who adopted it from the byzantine flag. Since then, it has been the symbol of Albanians living in different part of Balkans.

At the same time, a double-headed, but white eagle is used as a symbol of Serbians. It has become more visible after the dissolution of Yugoslavia and what remained of it. But, it’s the Albanians who identify with the eagle symbol, made mostly by crossing the hands tied with the thumbs.

Last year, Switzerland and Serbia met in a group stage match in Russia, during FIFA’s World Cup. Switzerland overcame Serbia’s early advantage with two goals scored by Kosovars, Granit Xhaka and Xherdan Shaqiri. This looked like a script written by Tarantino, only bloodless and without a prequel.

The prequel, the origin of this script was written in the 1980, years before Xhaka and Shaqiri were even born, while it started centuries ago.

Kosovars were the minority in ex-Yugoslavia, and didn’t have a right to study until 1968, and became an autonomous entity in 1974. After Tito’s death in 1980, Serbian government began taking back the rights of self-governance granted to Kosovars and other nationalities too. This led to the war of 1990’s in Balkans. It’s called a war, although it was a fight of central government, army, against the population who didn’t have any weapons or artillery. It wasn’t a war between two countries, it was a war of a country against people who were part of that country.

Among those people were Xhaka’s parents. His father was arrested for being part of peaceful student demonstrations in 1986 and was jailed to six years. After spending half of the sentence, when released he moved to Switzerland, where two years later Granit was born!

Xherdan Shaqiri was twelve months old when his family immigrated to Switzerland.

The immigration wasn’t exclusive to those who protested. The demonstration continued when after annexing Kosovo, Serbians fired Albanians from the public institutions, resulting in an enormous unemployment rate; while this continued with closing the schools and faculties for Albanians, prohibiting the education in their language. Most people immigrated because they were left with the choice of the slow death or surviving somewhere else. There were people who still lived in Kosovo, and who were helped by the Kosovar diaspora.

Beating the country who was trying to assimilate your parents, beating a country whose army and paramilitary forces killed family members from a few months old babies to eighty-year old elders, by scoring goals in the most popular event in the history of the world is the sweetest, smallest, and the softest revenge you could get.

That revenge came a year ago, and it was a small victory for the people who suffered for almost half-a century by the people who were oppressing them, killing them, and deporting them.

In 1999, there were more than a million, two thirds of Albanian Kosovars deported to the neighbouring countries when Serbian forces began ethnic cleansing of Kosovo – a territory inhabited by almost two million people, 90% of whom were Albanians! Since then, the country has been suffering for its international recognition since becoming independent in 2008, while is still being attacked politically by Serbia in every field of life.

Those two goals, that victory of Switzerland, signed by two goals of Xhaka and Shaqiri, is one of the sweetest revenges these people got against the country that oppressed and still fights them, daily! It was the victory of the people who were born and died without recognizing the freedom. It was the revenge of the eagle.

Journal

Une e Bajrami

E merkurja ka qene dite pazari para luftes, edhe ne klase te peste ne oren e pare kemi pas Edukate Fizike n’shkolle. Prej ores pare, deri ne te gjashten, teshat na i thithshin i thanin djerset, edhe ne rrethin n’pazar, me kqyr noj kasete te nintendo64, ishim tamam te rregullum.

E 97ta ka qene ndoshta vit i fundit kur kemi shpresu qe krejt ka mu bo mire. Si fmi kemi shpresu edhe masanej, deri kah 2010ta!

Mas nje pazari vjeshte, n’shpi kur kemi mrri kemi pa dy pale qizme t’vjetra e t’shqyera. Ni pale kane qene te Bajramit (emri i ndryshum).

Bajrami ka qene ni fmi rom, i cili ka pas nanen prej ni fshati ne rrethinen e Gilanit, edhe ne cdo vend ku ka qene pazar ka dale me lyp. Kane banu prane ni katundit ktu, ne mesin e shume romeve, mirepo na e kemi njoft Bajramin edhe nanen e tij.

Ne ate dite vjeshte, Bajrami e nana e tij kane qene brenda tu u nxeh me gjyshen teme. Edhe nuk ka qene e vetmja here qe kane qene brenda ne shpi. Deri mas luftes, kane qene pothuajse kalimtar te rregullt te merkurave.

Bajrami si rom, nuk ka qene i vetmi i ketij nacionaliteti qe ka qene ne shpine tone t’vogel. Romet nuk kane qene i vetmi nacionalet jo-shqiptar qe ka qene ne shpine tone t’vogel.

Nuk jemi njerez perfekt e per mesysh, po s’paku gjykimin e nencmimin e njerezve ne baze te nacionalitetit e races nuk e kemi bo. Per kete ‘faj’ ka familja jeme.

Nuk kane faj portalet, as lajmet e rreme, as policia, kerkush i dyti. Faj kemi secili qe ushqejm egon tone tu u shit si popull i vecante te cilit krejt na kane inati se jemi pellazgo-ilir. Mundemi me kon edhe jashtetokesor, a nipat e Ademit e Haves, ama a jemi njerez te mire?

Journal

Ashtu

Të qaj një herë
ah, të qaj një herë e mirë, o fëmijë
ashtu që lot mos t’u del më nga ata sy

të uritem një herë
ah, të uritem një herë e mirë, o fëmijë
ashtu që kurrë mos të dëgjoni ju fjalën uri

të vdes një herë
ah, të vdes një herë, o të vegjlit e mi
ashtu që vdekja mos të këput jetën tek asnjë fëmijë

Aziz Nesin (përkthim personal)

Journal

ni ditë e mirë

faj s’ka, fajtor s’ka
jeta kshtu qenka,
e kuptova
dashuri s’ka,
jo më s’ka
ama edhe me këtë u mësova

ti dhe unë gjithë kështu do të mbesim
ditë pas dite do të shkrihemi,
do të vdesim
dalëngadalë,
valë valë

mos më pyet, pse, qysh, tek
përgjigjet edhe unë po i pres
por, jane vonu, rrugës kanë mbetë
gjithë çfarë mbetet është
të gjej një ditë mirë që të vdes

mendje s’ka,
të vërtetë s’ka
vonë, gati në fund e kam kuptu
verë s’ka,
as dimër më s’ka
tashmë edhe stinët i kam ngatrru

Fazli Teoman Yakupoglu

/perkthim personal i imi/

lomsh

Kom mendu me myt veten!

Bile bile, edhe menyren e kom gjet! Te perkrymen!

Edhe gjate e gjate kom kerku e mendu krejt menyrat e mundshme. Tu pas parasysh nafaken teme, me provu m’u var rrezohet tavani a thehet ckado qe varet litari. Jo qe jom qaq i trashe (jo ma i trashe se Egzoni tashti #sideburn), ama nafaka! Edhe ka ndodhe neper filma. E ne jete reale ka ndodh qe me plumb kur ka vendos me e vra veten, ka mbet qorr, ose pa hunde, varesisht qysh ka zgjedh formen. Edhe kur kto ju kane ndodh njerezve, mu m’ndodhin sigurisht. Plus bllek!

Keshtu qe kom vendos qe osht pune e merzitshme, t’merr kohe, krejt plane e sene, edhe s’ja vlen! S’ja vlen me myt veten. Tashti, gjithe keto vjet i kom jetu, edhe sa sende i kom perjetu, kom pshtu, edhe me qu me zor me myt veten, vec sa t’forcohet bindja qe ki me deshtu.

Padyshim qe krejtve kanihere na shkon mendja tek vdekja, e edhe me myt veten! Mirepo sa ma pak e ma shkurt e mendon aq rreziku osht ma i madh!

Qeveria pat marre iniciativa me i afru bastoret ngat shkollave per me ul vetvetrasjen! Qaq prej tyne! Ne menyre indirekte jane pergjegjesit kryesor per vetvrasjet qe po ndodhin rregullisht! Ma pergjegjes se ta jemi vet na, shoqeria jone! Distanca qe krijohet neper familje ku flitet ma zyrtarisht se ne sportele t’komunes, ftohtesia me familjen dhe shoqerine e ngushte, ni lidhje e bazume ne lidhje siperfaqesore te ngjyrosura vec me ngjyra te hareshme, na bojne mos m’i diskutu senet qe na mundojne!

Mungesa e komunikimit, shprehjes, ne nje vesh a shpirt mirekuptues dhe jo-gjykues, osht e rond! E armiku ma i madh i njeriut osht vetvetja, sidomos n’momente jo te mira! Kur mbetesh i vetem, edhe krejt bota t’lshohet, ose t’braktis, atehere nuk t’mbetet arsye per me vazhdu n’kete bote!

Nuk ka qene vendim i joni me ardh ktu, e nuk duhet me kon as vendim i joni me shku! Ne menyre minimale mund t’doket qe e prekim shoqerine, kete bote, mirepo per dikond ka rendesi shume t’madhe! Efekti jone osht i madh, vet ekzistenca e secilit oshte efekt i madh ne jeten e kesaj bote! Prandaj, ni fjale, ni bisede, a vec ni ecje ne natyre me dikond qe ka nevoje, mundet me mbajt ne jete ni njeri, e rrjedhimisht me ndryshu ni bote.

172 milione albume ka shit Eminem, kaseta e t’cilit osht zbulu ni vjet pas tentim-vrasjes. Sot osht inspirim!
Kater veta kane emrat e tyre ne festat zyrtare ne Amerike, 12 vjet i ka pas Martin Luther King kur ka provu me u myt. Sot osht emer i rezistences kunder racizmit!
Jane edhe emra tjere, tu nis prej njonit prej kengetareve ma t’dashtun per mu – Johnny Cash, qe kane deshtu n’vetvrasje, po kane bo sende te paimagjinueshme per t’miren e njerezimit!

Une po shkruj per keto gjana, per GAD, per semundjet psikike qe jane te njejta me fizike. Te dyjat kane sherim, vetem se duhet me kerku ndihme profesionale. Por, asgje nuk e kalon ndihmen dhe perkrahjen e shoqerise.

Nje njeri e vret nje tjeter njeri.
Nje njeri e vetvret nje shoqeri e tere.

Bisedoni me tjeret, perqafoni ne shoqeri pa marre parasysh problemet e shqetesimet psikike. E shpetoni nje njeri, nje shoqeri.

#10vjetGAD (plus depresion)

TV Reviews

Dictators Playbook (Sezoni 1) – Recensim

Që nga vegjëlia na mësojnë që çdo e keqe shpaguhet me të keqe, dhe e mira shpërblehet me të mirë. Por, nëse zhytemi më thellë në histori, në këtë rast në këtë seri dokumentarësh, shohim që jo të gjitha të këqijat shpaguhen me të keqe. Shohim se diktatorët, jo gjithmonë përfundojnë para tytave të pushkëve apo në gijotinë. I tillë është rasti i Idi Amin – njërit nga gjashtë diktatorët e shtjelluar në sezonin e parë të ‘Dictators Playbook’.

Është viti 2017, dhe në Spanjë gjysmë shekulli pas përfundimit të diktaturës së Frankos, ende zhgroposen varrezat masive me spanjollë të vrarë gjatë sundimit të tij. Franko është njëri nga pesë diktatorët tjerë pas Amin të cilët përmenden në këto gjashtë episode. Të tjerët janë Sadam Husein, Benito Musolini, Manuel Noriega, dhe Kim Il-Sung.

Ky i fundit del të jetë më i fuqishmi nga të gjithë këta, me nipin e tij i cili vazhdon me gjeneratën e tretë të diktatorëve në Koresë Veriore. Legjendat e thurura për lindjen e Kim deri tek vdekjet masive nga uria, janë një hyrje bizare në këtë seri, e cila mund të zbutet çuditërisht me krimet e Sadamit!

Musolini vjen me një histori interesante të ngritjes në fuqi, e cila mund të ngrehë shumë trajektore me përditshmërinë tonë! Noriega, Franco, e Amin janë treshja që do të ju bëjë të humbni besimin në arritjen e drejtësisë ndaj të këqijve.

Është një seri që duhet të shikohet nga secili që pretendon se di diçka për diktaturën dhe mizorinë! Nuk di a do të ketë sezon të dytë, por e di që bota ka pasur së paku edhe gjashtë diktatorë! Dhe shumë më mizorë se këta ndoshta! Nota personale: 5/5

TV Reviews

Suits – Sezoni 8 (me spoilera)

Nisur nga dueli ndërmjet Zane dhe Harvey, nëpër duelet tjera të miqve të tyre deri tek një kallaballëk emra në titullin e firmës, dhe një përfundim që i kënaqi shumicën, por jo mua. Spoilera ka prej fillimit, kështu që shihemi kur të përfundoni këtë sezon të parafundit për juve (të fundit, me gjasë, për mua)!

Sigurisht që do të kthehem të shikoj edhe një sezon pasi nuk hiqet dorë pas 132 episodeve. Tek e fundit nuk është një tentim-lidhjeje martesore kjo nga e cila mund të hiqet dorë pa marrë parasysh sa investon në kohë!

Darvey po ndodh miq. Urime!

Nga një dramë legale që të mbante ngjitur për tregimi pas çdo episodi, në një novelë jug-amerikane për një dashuri që do të duhej të ndodhte që në episodin e parë! Ku ndodhi ky shndërrim? Kur?

Të jemi të sinqertë, komponentët kanë qenë në dritë që nga fillimi, por disi, së paku për mua, kanë qenë në plan të dytë. Lufta nëpër gjykata dhe magjitë që nxirrnin Harvey dhe Mike, bashkë me një super-Donna nëpër këto tetë sezone ishin në pah të parë! Sidoqoftë, që nga ikja e Jessicas mendoj që seria ka nisur të marrë teposhtën. Ose tek largimi i Mike me Rachel që ishte një ikje ‘romantike’.

Dramë legale nuk është më. Tashti kemi larjen e gjynaheve! Romancat e ndaluara të cilat këtë sezon ishin dy. Sezonin tjetër do të kemi edhe një të tretë! Të katërt! Finalja mund të jetë një kolazh dasmash, nja tetëmbëdhjetë, përfshi edhe Scottyn!

Gjëja më e mirë këtë sezon ishte episodi me psikologun e Louis. Por, momenti më i mirë mbetet vallëzimi i Louis Litt! Veç kjo i jep një notë pozitive kësaj telenovele: 2/5

Filma

Crazy Rich Asians (2018) – Recensim

Në vitin 2018, kinezët kanë shpenzuar 8.87 miliard dollarë në kinema. Gati 6 miliard kanë shkuar për filmat vendas, kinez, me pjesën tjetër të ndarë nga filmat e Hollywoodit dhe Bollywoodit. Pjesë nga kjo pite kërkojnë të gjithë, dhe një tentim i mirë ishte ky film.

‘Crazy Rich Asians’ vjen në të njëjtën trajektore me ‘Black Panther,’ porse nuk arrin të bindë kritikët dhe votuesit e Akademisë për rëndësinë e tij artistike. E në fakt, e vetmja rëndësi, risi, është etnia dhe raca e ansamblit të aktorëve.

Në këtë ansambël kemi emra të cilët kemi mundur t’i shohim nëpër projekte të ndryshme të serive dhe filmave, nisur nga Ken Jeong, Michelle Yeoh, e Jimmy O. Yang. Por, historia sillet rreth karakterit të Constance Wu, e cila është e shkëlqyeshme tek seria ‘Fresh Off the Boat’.

Contance Wu tek ‘Crazy Rich Asians’ luan rolin e një aziatikeje që jeton në Nju Jork, e cila është në lidhje romantike me një djalë nga Singapori, për të cilin nuk ka idenë më të vogël se nga cila familje vjen. Si zakonisht në këso romancash, djali është nga një familje e pasur edhe këtu, me të cilën familje Rejçëll (Wu) e ka të vështirë të adaptohet.

Pra, është një histori e zakonshme e filmave rom-kom, por ka atë freskinë e vet që vjen jo vetëm nga etnia e ansamblit të aktorëve. Ka një punë të mirë regjie dhe skenari lustrohet me momente që e shmangin nga bajatet e këtij zhanri të filmave. Janë dy orë të mira filmi. Nota personale: 5/5